Nadere vragen van de leden van de fractie van de Partij voor de Dieren naar aanleiding van de beantwoording dd. 6 juli 2026 van de eerder gestelde vragen. Verzocht wordt de (sub)vragen afzonderlijk te beantwoorden.
Vraag 1
In uw antwoord op vraag 5a schrijft u: “Als aversieve afschrikking is toegepast, maar niet of onvoldoende effect heeft gehad, kan een wolf in deze situatie als ‘probleemwolf’ worden aangemerkt. Het risico voor schaapskudden blijft dan immers bestaan.”
Vraag 1a
Kunt u voorbeelden geven van aversieve afschrikking. In welke gevallen zal moeten worden geconstateerd dat die onvoldoende effect heeft gehad?
Vraag 1b
Erkent u dat het aanvallen /bejagen van schapen een natuurlijk gedrag is van de wolf?
Vraag 1c
Erkent u dat als er een heide is waarvan gebruik gemaakt wordt door schapen en door wolven, beide dieren evenveel recht hebben op het kunnen beleven van hun natuurlijk gedrag? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom komt dan het ‘risico’ dat een wolf een schaap aanvalt voor rekening van de wolf en niet voor rekening van het schaap?
Vraag 1d
Als een afschrikking tot gevolg heeft dat de wolf ervandoor gaat en de schapen met rust laat, is het dan volgens u uitgesloten dat de wolf bijvoorbeeld de volgende dag opnieuw de schapen zal benaderen? Zo ja, op grond waarvan oordeelt u dat? Zo nee, welke betekenis in het kader van de beoordeling van de status van ‘probleemwolf’ kan dan toekomen aan het door u gestelde “Het risico voor schaapskudden blijft dan immers bestaan”. Dat risico is er immers niet alleen als de wolf op dat moment zich niet direct laat wegjagen, maar ook als dat wel is gebeurd.
Vraag 1e
Kan aversieve conditionering van het gedrag van een wolf effect hebben wanneer die conditionering op een ander moment plaatsvindt dan ten tijde van het vermeend ongewenste gedrag? Kan zich bij een wolf een leereffect voordoen indien het dier geen verband kan zien tussen het vermeend ongewenste gedrag en het geconditioneerd worden via een pijn- of angstprikkel op een ander moment?
Vraag 1f
Deelt u de opvatting van de leden van de PvdD-fractie dat natuurlijk gedrag van de wolf ( het prederen van prooidieren) niet zou moeten worden afgeleerd (dergelijke gedragsverandering zou zelfs in strijd met de wettelijke bescherming zijn) , maar dat alleen preventieve maatregelen zoals wolfwerende hekken of inzet van kuddebeschermingshonden kunnen leiden tot een legale beïnvloeding van het predatiegedrag van de wolf? Zo nee, waarom niet?
Vraag 2
Kunt u aangeven op grond van welke juridische argumenten artikel 16 van de Habitatrichtlijn zo kan worden uitgelegd dat het risico van aanvallen op schaapskudden door een wolf die zich niet direct laat wegjagen een grond kan opleveren voor het doden van die wolf?
Vraag 3
Komt het voor dat schapen worden aangevallen door loslopende honden? Is het juridisch toegestaan om zo’n hond te doden? Welke wettelijke voorschriften bieden daartoe een grondslag?
Vraag 4
Uw antwoord op vraag 6b gaat niet op die vraag is. Als vereist is dat een goed functionerend raster dient te zijn aangebracht, waarom kan een veehouder dan voor schadevergoeding in aanmerking komen als dat niet het geval is geweest terwijl hij er rekening mee dient te houden dat het aanvallen van landbouwhuidsieren tot het natuurlijk gedrag van een wolf behoort?
Vraag 5
Uit de beantwoording van de vragen 8a en 9 blijkt dat als gebruik gemaakt moet worden van de ‘vergunning voor toekomstige situaties’ er eerst nog een ‘advies’ moet worden gevraagd over de vraag of een bepaalde wolf mag worden gedood.
Vraag 5a
Erkent u dat hetzij bij het verlenen van de vergunning op voorhand hetzij bij de beoordeling van het ‘advies’ (dat moet worden gevraagd voordat de vergunning voor het doden van een individuele concrete wolf mag worden gebruikt) definitief moet worden beoordeeld of de betrokken wolf een ‘probleemwolf’ is en of onomstotelijk vastgesteld kan worden om welke wolf het gaat?
Zo nee, op grond van welke overwegingen komt u tot dat negatieve oordeel?
Vraag 5b
Zo ja, welke overheidsinstantie stelt dan op welk moment vast dat de wolf in concreto dient te worden aangemerkt als een probleemwolf in de zin van de wettelijke voorschriften?
Vraag 6
Als het advies inhoudt dat er onvoldoende reden is om de wolf in concreto als probleemwolf in de zin van de wettelijke voorschriften aan te merken, is de houder van de ‘vergunning op voorhand’ dan verplicht dat advies te volgen?
Vraag 6a
Zo ja, waarom is dan het begrip ‘advies’ gehanteerd?
Vraag 6b
Zo nee, hoe is dan in de wettelijke regeling voorzien in een van overheidswege beoordelen of met inachtneming van de eisen van de Habitatrichtlijn er voldoende grond bestaat om de betrokken individuele wolf te doden, als vaststaat dat die beoordeling niet heeft kunnen plaatsvinden bij de verlening van de ‘vergunning op voorhand’?
Vraag 7
Blijkens uw antwoord op vraag 9a bent u van oordeel dat een belanghebbende geen Awb-voorziening kan benutten als geoordeeld wordt over de vraag of de ‘vergunning op voorhand’ tegen een bepaalde individuele wolf kan worden ingezet.
Vraag 7a
Staat voor die belanghebbende wel een Awb-procedure open tegen de ‘verlening van de vergunning op voorhand’?
Vraag 7b
Zo ja, welke rechtsgevolgen die niet reeds uit de wettelijke voorschriften voortvloeien, zijn er volgens u verbonden aan de ‘verlening van de vergunning op voorhand’ die niet ziet op het doden van een concrete wolf?
Vraag 7c
Als de belanghebbende die Awb-beroep heeft ingesteld tegen de verlening van ‘de vergunning op voorhand’ stelt dat in uw opvatting over de status van het vragen van het advies dat nog moet volgen over het doden van een concrete wolf, niet voorzien is in een wettelijke rechtsbescherming tegen het toestaan van het doden van een concreet aangegeven wolf, wat kan daar dan tegen worden ingebracht?
Vraag 7d
Erkent u dat als daar geen steekhoudende argumenten tegen kunnen worden ingebracht, de kans groot is dat de rechter ‘de vergunning op voorhand’ onrechtmatig zal oordelen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 8
Laten de wettelijke voorschriften toe dat voor het vangen van een probleemwolf gebruik gemaakt mag worden van levende lokdieren zoals schapen.

