Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdD:
1. Wanneer is de aangekondigde wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen,
waarin een wettelijke zorgplicht voor gemeenten en provincies wordt opgenomen, te verwachten?
2. Wordt in de begroting 2026 al vooruitgelopen op een verhoging van de middelen voor bibliotheken in
verband met de voorgenomen zorgplicht? Zo nee, waarom niet?
3. Op dit moment kunnen jongeren die boeken willen lenen gratis lid worden van een openbare
bibliotheek. Is er berekend welke kosten ermee gemoeid zouden zijn als iedere ingeschrevene gratis
boeken zou kunnen lenen, en is onderzocht welke gunstige gevolgen daarvan te verwachten zijn,
zoals het verhogen van de leesvaardigheid en daarmee van het arbeidspotentieel? Zo niet, is de
regering bereid om zo’n onderzoek te laten uitvoeren?
4. Wat kunnen bibliotheken betekenen voor het bevorderen van digitale geletterdheid? Het kabinet en in
het bijzonder de staatssecretaris Digitale Economie en Soevereiniteit pleiten voor zo’n bevordering.
Op welke punten is de financiële ondersteuning daarvan in de begroting opgenomen? Is er een
voornemen om die middelen in 2026 en de daaropvolgende jaren nog te verhogen?
5. Bij de behandeling van de begroting OCW in de Eerste Kamer op 25 maart 2025 sprak toenmalig
minister Paul de volgende woorden:
“De heer Nicolaï stelde twee vragen. De eerste vraag gaat over het voorkomen van gedachtegoed
waarin vrouwenhaat een plaats inneemt. De heer Nicolaï vraagt zich af of ik de opvatting deel dat dit
een belang is dat vanuit OCW beschermd dient te worden. Dat deel ik volledig. Vrouwenhaat is
onacceptabel en moet keihard bestreden worden. Bijvoorbeeld moeten we de ontwikkelingen
bestrijden die we nu online zien, onder meer vanuit de manosfeer, waar vrouwenhaat actief wordt
gepromoot en waar veel jonge mannen vatbaar voor zijn. We zien daarover de onderzoeken en de
reacties in bijvoorbeeld Australië en het Verenigd Koninkrijk, maar ook op veel andere plekken, met
een heel kwalijke rol voor bepaalde influencers. Dat is iets waar we aandacht voor hebben.”29
a. Deelt de regering de zorgen van de toenmalige bewindspersoon? Welke inzet is van de regering te
verwachten? Komt er op korte termijn een beleidsdocument van uw hand waarin specifiek op dat
punt wordt ingegaan?
b. Zien deze leden het goed dat in artikel 25 van de ontwerpbegroting 2026 wordt bezuinigd in
vergelijking met 2025? Zo ja, om welke bedragen gaat het en welke activiteiten zullen daarvan de
gevolgen ondervinden?
c. Kan de regering aangeven welke middelen in 2026 beschikbaar zullen zijn voor gender- en LHBTI
gelijkheid en voor het bestrijden van vrouwenhaat en van het gedachtegoed van het
gedachtegoed van de manosfeer, en hoe die worden ingezet?
d. Kan de regering aangeven welke allianties op dit moment zijn gesloten, welke plannen bestaan
om deze uit te breiden en in hoeverre dat financieel gedekt wordt in 2026?
e. Geeft het recent gepubliceerde onderzoek over onveiligheidsgevoelens van vrouwen aanleiding
om op grotere schaal middelen beschikbaar te stellen in 2026 en de daaropvolgende jaren voor
projecten die de veiligheid van vrouwen vergroten? Is daarmee al in de begroting rekening
gehouden en, zo ja, op welke wijze?
6. Minister Paul sprak tijdens de begrotingsbehandeling 2025 ook nog de volgende woorden:
“Het is misschien ook aardig om te noemen dat ik twee weken geleden in New York heb gesproken bij
de UN Commission on the Status of Women, in feite de VN-top over vrouwenrechten en rechten van
meisjes. Het was mooi, niet alleen om daar gewoon bepaalde zaken uit te spreken; door zaken uit te
spreken, stel je ook een grens en normeer je, wat ik heel belangrijk vind. Maar het was tegelijkertijd
ook een kans om met mijn Europese collega’s van gedachten te wisselen. Een van de belangrijke
acties die we namelijk ook moeten nemen — dat is nog under construction — is dat we richting de
grootste technologiebedrijven, de big tech, in het geweer moeten komen, omdat ook zij een
verantwoordelijkheid te nemen hebben. Dat is best wel ingewikkeld in de huidige geopolitieke
constellatie. We zien in andere landen ook van alles gebeuren. Maar ik weet één ding: als we als
Nederland in ons eentje opereren, slaan we geen deuk in een pakje boter. We moeten daarin samen
optrekken. Ik vond het heel bemoedigend om bij mijn collega’s, breed binnen de EU, te merken dat ze
daar in gezamenlijkheid werk van willen maken. Ik ga daar dus verder mee aan de slag.”30
Is er voortgang geboekt op het terrein van het aanpakken van Big Tech om verspreiding van
vrouwenhaat en het gedachtegoed van de manosfeer te bestrijden en te voorkomen? Worden
projecten van organisaties die daarop gericht zijn op dit moment door de overheid financieel
gesteund? Zo nee, is de regering bereid daarvoor middelen beschikbaar te stellen?
